Noworodki i małe dzieci dzielą się na te, które kochają wodę i na te, które się jej boją lub podchodzą do niej z rezerwą. Bywa też tak, że niechęć do kąpieli pojawia się u dziecka z czasem i jest wynikiem nieprzyjemnego doświadczenia lub nieracjonalnego strachu, który wywołuje dziecięca wyobraźnia.
Choć kąpiel to sama przyjemność warto pamiętać, że dla noworodka i małego dziecka jest to nowe doświadczenie, które może rodzić mieszane uczucia. Od niepewności, przez dyskomfort, po strach. Przyczyn dziecięcej niechęci do kąpieli może być naprawdę wiele. Jak pomóc dzieciom oswoić się z kąpielą?
Kąpanie noworodka i małego dziecka może powodować u dorosłych lęk, który sprawia, że ruchy stają się nerwowe, kontakt wzrokowy z maluszkiem jest często przerywany, kąpiel nie jest przyjemnością, a zadaniem do wykonania. Dziecko czuje tę nerwowość, dlatego samo zaczyna odczuwać niepokój, choć nie do końca wie dlaczego. Wystarczy jednak zadbać o kilka szczegółów, aby sytuacja miała szansę się poprawić. Należy kąpać dziecko o tej samej porze, dbać o to, aby temperatura wody była zbliżona do temperatury ciała dziecka, położyć mu na brzuszku gąbkę, myjkę lub rękę, aby zapobiec nieprzyjemnemu uczuciu chłodu, a także korzystać z małej wanny wypełnionej niewielką ilością wody. Bardzo ważne jest, aby podczas kąpieli utrzymywać z dzieckiem stały kontakt wzrokowy, a także mówić do niego lub na przykład śpiewać tę samą piosenkę (może być ona związana z kąpielą).
Starsze dzieci, które nie przepadają za kąpielą, można spróbować do niej przekonać za pomocą małych kroków. Pierwszy z nich to wsadzenie dziecka do nienapełnionej wodą wanny, którą w kolejnym kroku napełnia się odrobiną wody wlewanej na przykład z garnka. Dziecko może zobaczyć, jak woda powoli zakrywa dno wanny, a garnek jest trzymany przez rodzica, co pomaga mu się oswoić z sytuacją. Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że niektóre dzieci boją się momentu napełniania wanny wodą z kranu oraz spuszczania jej.
Można również wziąć kąpiel razem z dzieckiem. Wtedy powinno się do niego stale uśmiechać, co pomoże skojarzyć wodę z dobrą zabawą, poprzez stały kontakt sprawić, że poczuje się bezpieczne, a także wykonywać delikatne ruchy — na chlapanie wodą przyjdzie jeszcze czas.
Bardzo istotnym elementem oswajania dziecka z kąpielą jest zabawa. Należy sprawić, aby czas kąpieli kojarzył mu się z przyjemnością. Tu również przyda się rytuał taki jak piosenka czy wspólny taniec, który zapowiada kąpiel, specjalny ręcznik czy szlafrok, którym otulamy malca po kąpieli, a także specjalne zabawki, którymi bawi się tylko podczas kąpieli takie jak: nakręcane pływające żabki i rybki, które mogą się ścigać lub po prostu zainteresować dziecko poprzez wykonywany w wodzie ruch. Pływająca żabka czy rybka uśmiecha się, a kąpiel jest dla niej przyjemnością. Sterowane kaczki, flamingi, czy statki mogą zamienić wannę w piękne jezioro. Zestaw kubeczków, nie tylko unosi się na wodzie, co dla dziecka może być pierwszym eksperymentem naukowym, ale także można je napełniać i przelewać wodę, dzięki czemu dziecko oswaja się z nią. Zabawka z przyssawką nie tylko sprawi, że wanna będzie ładnie i zachęcająco wyglądać, ale także pokaże, że dzięki przepływającej przez nią wodzie dzieją się fantastyczne rzeczy, co również może pomóc dziecku polubić wodę. Duży opór można spróbować pokonać poprzez zabawę w kąpiel. Wspólnie z dzieckiem należy wykąpać jego ulubioną zabawkę. Co ważne, powinno się dokładnie opisywać każdy krok — od nalewania wody do wanny, poprzez delikatne mycie części ciała, głowy, buzi i włosów zabawki, aż po spuszczenie wody. Warto wtedy używać słów takich jak: szum wody, plusk, delikatne mycie, czyste i pachnące, dobra zabawa.
